ETYKIETA

               I. Wygląd i postawa załogi.

  Podstawowym kanonem odnoszącym się do wyglądu załogi jest zasada, że członkowie załogi wyglądają czysto i schludnie. Nie zawsze ekstrawaganckie stroje i fryzury
korespondują z określeniem schludności.
  Strojem zalecanym przez Polski Związek Żeglarski dla żeglarzy podczas występowania na oficjalnych imprezach i uroczystościach jest ubiór składający się z białej
koszuli, granatowej marynarki, szarych spodni, granatowego krawata, czarnych butów. Na lewej piersi marynarki można nosić emblemat PZŻ lub klubu żeglarskiego.
Całości stroju dopełnia czapka oficerska ze znaczkiem klubowym.
  Strój żeglarzy do codziennej żeglugi powinien być dostosowany do warunków pogodowych i rodzaju uprawianej żeglugi. Inaczej ubrani będziemy pływać w krótkich
rejsach po niewielkim akwenie w celach rekreacyjnych a inaczej w długich rejsach morskich. Podkreślić trzeba, że załoga zawsze powinna być przygotowana na możliwość
nagłego pogorszenia się warunków atmosferycznych. Rolą prowadzącego jacht jest dopilnowanie, aby członkowie załogi zabrali z sobą na jacht ciepłe i przeciwdeszczowe
okrycia. Zziębnięta i przemoczona załoga myśląca tylko o jak najszybszym rozgrzaniu swojego ciała nie stanowi pełnowartościowej pomocy w prowadzeniu jachtu,
szczególnie w trudnych warunkach pogodowych.
  Ważną sprawą jest obuwie, w jakim załoga przebywa na jachcie. Buty powinny być typu sportowego z podeszwą, która nie powoduje poślizgów nawet na mokrym
pokładzie. Najlepiej żeby obuwie nie powodowało trwałych zabrudzeń (miękka i jasna lub biała podeszwa). Uprawianie żeglugi na bosaka może doprowadzić do groźnego
poślizgnięcia lub kontuzji stopy (złamanie, zranienie). Pamiętać należy również o okryciu głowy, chroniącym przed udarem słonecznym a także okularach
przeciwsłonecznych. Żeglarz noszący okulary lecznicze musi pamiętać o ich zabezpieczeniu przed przypadkowym strąceniem ich na pokład lub do wody. Jeszcze jedna
uwaga dotycząca szczególnie pań, choć nie tylko. Długie powiewające włosy lub koński ogon oraz wydatne kolczyki lub pierścionki mogą zostać pochwycone przez
elementy osprzętu lub olinowania i spowodować poważne okaleczenie właścicielki.
  Załoga jachtu powinna bezwzględnie wykonywać polecenia prowadzącego jacht, szczególnie dotyczące wykonywania czynności związanych z żeglugą oraz
bezpieczeństwem ludzi.

             II. Wygląd jachtu.

Obojętnie czy żeglujemy na małej jednoosobowej jednostce czy na dużym pełnomorskim jachcie musimy zadbać o schludny wygląd naszego jachtu. Nawet całkowicie
nowy lśniący chromem laminatowy gładki jacht, który jest niechlujnie sklarowany, z zabrudzonym przez buty pokładem i bałaganem w kokpicie będzie wystawiał
załodze i prowadzącemu jacht najgorsze świadectwo. Wiele starszych jachtów szczególnie tych pływających w czarterach nosi na sobie znamię trudów przebytych
rejsów. Ubytki w lakierze, sfatygowany osprzęt i żagle nie mogą prowokować do tego żeby nawet najstarsza lina czy inny sprzęt poniewierał się w bezładzie a
czyszczenie pokładu czy kokpitu z naniesionego brudu wydawało się bezsensowne. Nie wszyscy mogą pływać na najnowocześniejszych jednostkach i tutaj dbałość o
jacht i jego wyposażenie potwierdza klasę żeglarza. Jeszcze jedna ważna sprawa. Jacht pod żaglami jest w swojej istocie tak piękny, że nie trzeba ozdabiać go w czasie
żeglugi innymi, niestanowiącymi wyposażenia elementami. Wieszanie na wantach i achtersztagach pirackich bander, suszenia ręczników i kąpielówek tudzież innej
bielizny jednoznacznie dyskredytuje takiego żeglarza w oczach innych. Miejscem gdzie możemy suszyć odzież, materace itp. jest port lub kotwicowisko. Co do
oflagowywania naszej jednostki można powiedzieć tyle, że etykieta flagowa dość ściśle określa wszystkie te zagadnienia i inne sytuacje w niej nie zawarte stanowią
naruszenie dobrej praktyki żeglarskiej.
Honorową stroną jachtu jest burta nawietrzna w czasie żeglugi, a w czasie postoju burta prawa. Na tej burcie przyjmujemy i żegnamy gości.


              III. Etykieta flagowa.

Jachty morskie podnoszą polską banderę sportową PZŻ. Jachty pływające na śródlądziu mogą nosić
flagę polską zachowując zasady etykiety flagowej.



1.      Banderę na jachtach podnosi się w następujący sposób:

jachty jednomasztowe o ożaglowaniu gaflowym - pod pikiem gafla;                                        jachty jednomasztowe o ożaglowaniu bermudzkim- na rufie, na flagsztoku;







jachty wielomasztowe o ożaglowaniu gaflowym - pod pikiem gafla tylnego masztu;                jachty wielomasztowe o ożaglowaniu bermudzkim- na topie tylnego masztu



2. Jachty płynące na silniku, na holu, stojące na kotwicy czy cumujące przy nabrzeżu podnoszą banderę na flagsztoku.






3. Banderę otacza się szczególnym szacunkiem. Każdy żeglarz wchodząc lub schodząc z jachtu oddaje honor banderze przez zwrócenie się w jej stronę i skinięcie głową.
4. Banderę na jachtach podnosi się o godzinie ósmej rano czasu miejscowego w czasie trwania sezonu, kiedy na jachcie jest załoga, a opuszcza się o zachodzie słońca.
Podnoszenie i opuszczanie bandery w ośrodkach żeglarskich regulują odpowiednie regulaminy tych ośrodków.
5. Jacht morski wchodzący i wychodzący z portu, płynący po morskich wodach terytorialnych musi mieć podniesioną banderę. Banderę musi także podnieść jacht na
żądanie władz wojskowych, policyjnych i celnych a także podczas przechodzenia obok okrętów wojennych.
6. Na znak żałoby banderę opuszcza się do połowy masztu.
7. Salutowanie banderą odbywa się w ten sposób, że banderę wolno opuszcza się do połowy wysokości masztu a następnie szybko podnosi do góry. Na małych jachtach
noszących banderę na flagsztoku salutowanie odbywa się przez pochylenie całego flagsztoka.

Noszenie przez jachty proporców i bander klubowych określają szczegółowe przepisy.

W rejsach zagranicznych, flagę państwa, w którego jesteśmy gościem podnosimy pod prawym salingiem.

W czasie świąt państwowych i innych uroczystości na jachtach i masztach klubowych podnosi się galę flagową. Podniesienie tzw. wielkiej gali flagowej polega na
rozwieszeniu w osi symetrii jachtu od dziobu do rufy poprzez topy masztów flag MKS (Międzynarodowego Kodu Sygnałowego).

Kolejność połączonych flag jest następująca: flaga wywoławcza, A, B, 1, C, D, 2, E, F, 3, G, H, 4, I, J, 5, K, L, 6, M, N, 7, O, P, 8, Q, R, 9, S, T, 0, U, V, pierwsza
zastępcza, W, X, druga zastępcza, Y, Z, trzecia zastępcza. Wielką galę flagową podnosi się na jachtach cumujących w porcie lub stojących na kotwicy. Jachty płynące na
silniku (bez żagli) podnoszą małą galę flagową. Ciąg flag MKS podnosi się od prawej burty, poprzez top grotmasztu do lewej burty.





                                                                                                          Duża i mała gala flagowa

Wybijanie Szklanek

Podczas uroczystego podniesienia bandery, jej ruchowi w górę masztu towarzyszy dźwięk wybijanych przy pomocy dzwonu szklanek. Szklanka  to podwójne uderzenie
w dzwon, a pół szklanki to uderzenie pojedyncze. Bicie szklanek na dawnych żaglowcach miało za zadanie odmierzanie upływającego czasu. Doba była podzielona na
wachty (z reguły czterogodzinne). I tak rozpoczęciu wachty o godzinie 12.00 towarzyszy dźwięk czterech szklanek, godzina 12.30 to pół szklanki, 13.00 to jedna
szklanka,a 13.30 to półtorej szklanki. Koniec czwartej godziny wachty i rozpoczęcie nowej oznajmiają znowu cztery szklanki. W dzisiejszych czasach zwyczajowo
wybija się szklanki  podczas podnoszenia bandery na maszt, oraz na dużych żaglowcach i w ośrodkach żeglarskich.


IV.              Kurtuazja w stosunkach wobec innych oraz pośród własnej załogi.

Sprawa dobrego wychowania odgrywa znaczącą rolę w stosunkach pomiędzy członkami własnej załogi, a jeszcze ważniejszą w kontaktach z innymi żeglarzami. Jacht jest
w czasie rejsu naszym domem, szczególnie w morskich rejsach zagranicznych, kiedy to staje się kawałkiem ojczystego terytorium. Swoim dobrym zachowaniem,
umiejętnościami żeglarskimi oraz uczynnością wobec innych wystawiamy sobie świadectwo. Kultura nakazuje w czasie postoju tak cumować jacht, aby nie przeszkadzać
innym wcześniej przybyłym jednostkom. Żeglarz zakładający cumy na zajętych przez innych urządzeniach cumowniczych powinien zrobić to tak żeby wcześniej
przybyły jacht nie miał kłopotu ze zdjęciem swoich cum. Karygodne jest zmywanie naczyń, pranie i kąpiele z użyciem środków myjących bezpośrednio w wodzie w
otoczeniu innych jachtów. Wszystkie te czynności należy wykonywać na brzegu tak, aby nie zanieczyszczać wody i jednostek po niej pływających. Głośne
biesiadowanie w sąsiedztwie innych jednostek jest niewskazane, nie każdy podziela styl naszej zabawy lub pragnie wypoczywać w inny sposób. Kultura i uczynność na
pewno zjednają nam przyjaciół wśród braci żeglarskiej nie tylko starej daty. Całości dopełnia respektowanie prawideł etykiety flagowej.
Z ciekawostek można wymienić także stare zakorzenione przesądy i zwyczaje, którym hołdują żeglarze, a mające swoje pochodzenie w mrocznych początkach
uprawiania żeglugi np. zakaz gwizdania na pokładzie (sprowadza wiatr), wybijanie szklanek dzwonem (pozwoliły załodze zorientować się w czasie, oznajmiały
rozpoczęcie i upływ czasu poszczególnych wacht).
Pamiętać należy, że prowadzący jacht (kapitan, sternik czy żeglarz) odpowiada za jednostkę i całą powierzoną mu załogę. Z tego powodu ciąży na nim ogromna
odpowiedzialność, ale należy mu się także szczególny szacunek i przywileje.